10%

Басқарушы ханымдар саны артты Қазақстанда гендерлік теңдік қалай сақталуда

By EmpireMedia

April 14^th, 2020

Өткен айда Қазақстандағы әйелдер тұңғыш рет жоғары лауазымға ие болды. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Гүлшара Әбдіхалықованы Қызылорда облысы әкімі қызметіне тағайындау туралы шешім қабылдады. Қазақстандықтар мұндай қызметте нәзік жанды алғаш көріп отырғандықтан, бұл шешім белгілі бір қоғамдық қарсылық тудырды, оның үстіне бұл шешім консервативті Қызылорда өңірінде болды.

Қазір бүкіл әлемде жетекші лауазымдардағы және компаниялардың басқармасындағы әйелдер саны белсенді түрде көбейіп келеді. Давоста өткен форумда Goldman Sachs Group Inc. басшысы Дэвид Соломон басшылар құрамында әйел жоқ болса, банк компанияларға ІРО дайындамайтынын мәлімдеді. Оның айтуынша, жаңа ереже 2020 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енеді.

Наурызда Astana International Exchange алаңында «Басқарудағы гендерлік теңдік» конференциясы өтті, сол жерде пікірталас қатысушылары осы мәселелерді талқылады. Онда, көшбасшы-әйелдер қатарында ортақ пікір жоқ екені – әртүрлі қадамдар қажет екені анықталды.

Басқарушы ханымдар саны артты Қазақстанда гендерлік теңдік қалай сақталуда

«Елімізде квота сөзсіз қажет. Әйелдер құзыреті жетпегендіктен немесе мұндай лауазымдық міндеттерге сай болмағандықтан басшылық қызмет алмай жүрген жоқ, ұйымдардың бейресми желілеріне қатыспағандықтан алмай жүр. Мысалы, ер әріптестер жұмыстағы кей мәселені жұмыстан кейін футболда немесе мейрамханада талқылауды жалғастырады, ал әйелдер бейресми желі құратын және ұйым ішінде ілгерілететін осындай шараларға қатыса алмайды», - деп «Сколково» Мәскеу басқару мектебі жанындағы Дамушы нарықтарды зерттеу институтының еуразиялық зерттеу зертханасының жетекшісі Гаухар Нұрғалиева пікір бөлісті.

«Квотаға қатысты мемлекеттік шаралар жасалуы тиіс деген менің намысыма тиеді. Компаниялардың директорлар кеңесіне әйелдерді кіргізуге мемлекетті араластырудың қажеті қанша? Егер әйел қаласа және тиісті құзыреті болса, басқарушы лауазым иеленуге құқылы», - деді Қазақстан мен Орта Азиядағы KPMG инвестиция және капитал нарығы бөлімінің директоры Ирис Мариич.

Нетворкинг сарапшысы, UMAY Global жобасының бас продюсері Мерей Мұстафинаның сөзіне сүйенсек, басқарма деңгейінде квоталау қажет.

Айгерім Нұрғалиева, Umay Boost 3.0 қатысушысы

Айнұр Кубекова, Umay Boost 3.0 қатысушысы

Әлия Махамбетова, Umay Boost 3.0 қатысушысы

«Бұл – «Біз сондай ақылды болсақ, ол жаққа былай да өтеміз» форматында әйелдердің құқын белден баспайды. Әйел адам корпоративті әлемге келгенде, негізгі шешімдерді қабылдау деңгейінде, басқарма деңгейінде басқа бикешті көрмейді. Қазір бізге рөлдік модельдер, шешімдерді қабылдауға және оларды енгізуге қатысатын, басқарма деңгейіндегі әйелдер қажет», - деді Мерей Мұстафина.

Қазақстанда екінші жыл "Шеврон" компаниясының қолдауымен кәсіпкер-әйелдерге арналған Umay Boost трансформациялық оқу бағдарламасы шеңберінде бизнестегі көшбасшы-әйелдерді оқыту, соның ішінде қазақстандық және ресейлік үздік бизнес-тәлімгерлердің, кеңесшілер мен бизнес-иелерінің менторингі мен коучингі жүріп жатыр. Бағдарлама ұйымдастырушысы және бас продюсері Мерей Мұстафинаның айтуынша, бұл - бизнестегі әйелдер қауымдастығын құратын жоба: «Бізде ерлер - ментор, ол бизнеске деген ерлер мен әйелдер ыңғайының ымырасын көру үшін қажет, бизнес құруда әйелдер мен ерлердің тәсілдері мүлде өзгеше».

Осы жылдың басында Forbes Woman журналы гендерлік теңдік қағидаттарына сүйенетін және өз қызметкер ханымдарына жайлы жағдай жасайтын топ-25 компанияның алғашқы және дара рейтингін жасады. Рейтинг гендерлік құрам (25%), еңбек ақы (25%), мәнсап мүмкіндіктері (25%), корпоративті бағдарламалар (15%), ерен еңбектер(10%) тәрізді өлшемдер бойынша жасалды.

Бақытжамал Сыздықова, Umay Boost 3.0 қатысушысы

Камиля Серікова, Umay Boost 2.0 қатысушысы

Оксана Немченко, Umay Boost 2.0 қатысушысы (фотода ортасында тұр)

Рейтингтің 12-орнына алтын өндіруші Polymetal компаниясы жайғасты, оның өнеркәсіп нысандары ресей өңірі мен Қазақстанда орналасқан. Компания жынысына қарамастан кез келген мамандыққа тең жағдай жасай отырып, gender gap болмауын мұқият қадағалайды. Ауыр өндіріс қызметкер әйелдерді ауқымды әлеуметтік топтамалармен қамтамасыз етеді.

«Бақыршық тау-кен өндірісі кәсіпорнының» техникалық директоры Галина Ефремова компанияда көптеген әйел өндірісте жұмыс істейтіні, олар әртүрлі деңгейдегі жетекші қызмет иеленгінен айтты.

«Компанияда бірыңғай корпоративті мәдениет қалыптасқан: біз бірдей жұмыс киімін киеміз, бірдей регламенттерді пайдаланамыз. Осы тұрғыдан компания ортақ іспен айналысатын отбасы тәрізді», - деп Ефремова атап өтті.

Фариза Сұлтан, Umay Boost 3.0 қатысушысы

Бірнеше жылдан бері Ресейдегі және ТМД елдеріндегі әйелдер Women in Mining UK ассоциациясының «Тау-кен өндірісі саласындағы шабыт беретін 100 әйел» халықаралық рейтингіне қатысып келеді. 2018 жылы рейтингте Ресей мен Қазақстанның өкілдері: Баян Алжанова мен Мадина Капарова (KAZ Minerals), Агнес Риттер («Северсталь») және Дарья Гончарова (Polymetal) болды.

Жақында Polymetal, «Норникель» және Deloitte-тың қатысуымен тау-кен өнеркәсібі саласындағы әйелдерді кәсіби дамыту және қолдауға арналған Women in Mining Ресей жобасы басталды. Ол тақырыптық іс-шаралар өткізуді, тәжірибе алмасуды, менторлық және коучтық бағдарламаларды, ЖОО-лармен ынтымақтаса жұмыс істеуді және осы саладағы дарынды бикештерді жетілдіруді қарастырады.

Қазір әйелдерді қолдайтын бағдарламалар саны өте көп. Мысалы, Coursera –білім беретін онлайн курстардың әлемдегі ең ірі провайдері және Goldman Sachs Group-тың әлемнің 56 елінде әйелдерге арналған қаржы секторында жұмыс істеуге 10 000 әйелді дайындау бағдарламасы бар. Жоба шамамен бір жарым жыл бұрын басталды.

Қазақстанда үкімет әйелдердің саясатқа да көбірек араласуы мәселелерін қарастыра бастады.

«Бұған дейін Президент Ұлттық кеңестің екінші отырысында партия тізімінің 30%-ын әйелдер мен жастар құрасын деген бастама көтерді. Қазір тиісті заң жобасы жасалып, талқыланып жатыр», - деді Ерлан Қарин Telegram-да.

Button Label

Story Told With

Start publishing stories like this